ام کرمان را برای اولین بار در اسناد مکتوب می توان در کتیبه ای از داریوش کبیرمربوط به 2526سال پیش مورد بررسی قرار داد . این کتیبه که دارای 58 سطر و به  زبان و خط فارسی باستان نگاشته شده است بر طرفین یک لوح آجری کنده شده است . سطور این لوح یافت شده در کاخ آپادانای شوش به نحوی تنظیم شده اند که 27 سطر بر روی لوح ، 27 سطر بر پشت آن ، یک سطر بر لبه بالا و سه سطر بر لبه پائین آن درج شده است. ترجمه های این کتیبه به زبان و خط عیلامی و بابلی نیز در شوش یافت شده است. متن این کتیبه به شرح زیر است: 

خدای بزرگ است اهورا مزدا که این زمین را آفرید که آن آسمان را آفرید که مردم را آفرید که شادی برای مردم آفرید که داریوش را شاه کرد یک شاه از بسیاری یک فرمان دار از بسیاری .من هستم داریوش شاه بزرگ شاه شاهان شاه کشورها شاه در این زمین پسر ویشتاسپ هخامنشی .

داریوش شاه گوید : اهورا مزدا که بزرگ ترین خدایان است او مرا آفرید او مرا شاه کرد او به من این شهریاری را ارزانی فرمود که بزرگ که دارای اسبان و مردان خوب است . به خواست اهورامزدا پدرمن ویشتاسپ و جد من آرشام هر دو زنده بودند چون اهورا مزدا مرا در این زمین شاه کرد.

اهورا مزدا را چنین میل بود در تمام این زمین مرا برگزید مرا در تمام این زمین شاه کرد.من اهورا مزدا را ستایش کردم اهورا مزدا مرا یاری کرد آنچه به کردن آن فرمان از طرف من داده شد انجام آن را برای من نیک گردانید . آنچه من کردم همه را به خواست اهورا مزدا کردم .

این کاخ که در شوش بکردم از راه دور زیور آن آورده شد . زمین به طرف پائین کنده شد تا در زمین به سنگ رسیدم . چون کند و کوب انجام گرفت پس از آن شفته انباشته شد قسمتی 40 ارش در عمق قسمتی دیگر 20 ارش در عمق ، روی آن شفته کاخ بنا شد .و زمینی که کنده شد و شفته که انباشته شد و خشتی که مالیده شد ، قوم بابلی کرد الوار کاج از لبنان آورده شد قوم آشوری آن را تا بابل آورد و از بابل کاریها و یونانیها تا شوش آوردند . چوب یکا از گدار و کرمان آورده شد .

 طلایی که در اینجا به کار رفته از سارد و از بلخ آورده شد . سنگ قیمتی لاجوردی و عقیق که در این جا به کار رفته از سغد آورده شد . سنگهای غیر شفاف از خوارزم آورده شد .نقره و چوب سنگ مانند از مصر آورده شد . زیورهایی که با آنها دیوارها مزین گردیده از یونان آورده شد . عاج به کار رفته از حبشه و رخج آورده شد .

 ستون های سنگی که در این جا به کار رفته دهی ابیرادوش نامی در خوزستان ، از آنجا آورده شد . مردان سنگ تراشی که سنگ حجاری می کردند آنها یونانیان و ساردیان بودند.مردان زرگری که طلا کاری می کردند آنها مادها و مصریان بودند . مردانی که چوب نجاری می کردند آنها ساردیان و مصریان بودند . مردانی که آجر می پختند آنها بابلیان بودند . مردانی که دیوارها را تزئین می کردند مادها و مصریان بودند .

 داریوش شاه گوید : در شوش کارهای بسیار با شکوهی دستور داده شد . کار بسیار با شکوهی به وجود آمد . مرا اهورامزدا محفوظ داراد و ویشتاسپ پدر مرا و کشورم را .